Waarom?
Ons immuunsysteem
Het immuunsysteem is een verdedigingssysteem, doel is bestrijden/afweren/opruimen van:
- indringers (virussen, bacteriën en parasieten)
- giffen
- veranderde eigen cellen
- zieke lichaamscellen (zoals kankercellen)
Verschillende manieren om ziekteverwekkers af te weren:
1. Mechanisch: de intacte huid en slijmvliezen vormen voor verreweg de
meeste soorten een niet te nemen barrière.
2. Inwendig: Slijmvliezen en zuur. Bijvoorbeeld het zuur in de maag of de
zuurgraad van de schede, maar ook de natuurlijk aanwezige bacteriën op de
huid en in de darmen.
3. Cellulair: witte bloedcellen.
4. Humoraal: in bloed en lichaamsvloeistof kunnen zich antistoffen bevinden,
die indringers onschadelijk maken.
Aangeboren of Verworven
Het immuunsysteem kan worden onderverdeeld in een verworven (adaptief) en een aangeboren (aspecifiek) deel.
Het verworven deel past zich aan een specifieke ziekteverwekker aan. Dit kost tijd, maar zal uiteindelijk een sterke afweer worden die vaak langdurig werkt. Het adaptieve immuunsysteem heeft dus tijd nodig om zich te ontwikkelen, maar zal op den duur evolueren (letterlijk) tot een zeer specifieke afweer. Hierop is de werking van de vaccins gebaseerd.
Het aangeboren deel daarentegen is direct werkzaam, maar minder specifiek voor de ziekteverwekker en de afweer is daarom vaak niet zo sterk.
De bloedcellen
De bloedcellen zijn: witte bloedcellen (leukocyten), rode bloedcellen (erytrocyten) en bloedplaatjes (trombocyten). Ze hebben een beperkte levensduur, en moeten daarom voortdurend vervangen worden. Stamcellen zijn zeer jonge bloedcellen in het eerste stadium van hun ontwikkeling, ze kunnen uitrijpen tot de verschillende soorten bloedcellen. Zij worden rode bloedcellen (die zuurstof en koolstofdioxide vervoeren), witte bloedcellen (die ziekten en infecties bestrijden) en bloedplaatjes (cellen die zorgen voor de bloedstolling). Deze cellen ontwikkelen zich vaak in de organen van het lymfestelsel: de lymfeknopen (of lymfeklieren), beenmerg of thymusklier.
De beide vormen van het immuunsysteem (op cellulair niveau) zijn gebaseerd op immuuncellen, de witte bloedlichaampjes (witte bloedcellen / witte bloedlichaampjes / leukocyten).
Organen
Organen en componenten van het immuunsysteem
-beenmerg
-milt
-klieren
-lymfatisch systeem
-witte bloedcellen
Basis orgaanstructuur en –functie van het immuunsysteem
De organen van het immuunsysteem produceren immuuncellen (witte bloedcellen) die zorgen voor de afweer van het lichaam tegen chemicaliën, micro-organismen en kanker.
De milt bevindt zich in de linkerzijde van het lichaam, onder het middenrif. Hij zuivert het bloed door de beschadigde en oude bloedcellen (zowel de rode als de witte) te verwijderen.
De thymusklier (zwezerik) bevindt zich vlakbij het hart, onder het borstbeen. Hij zorgt voor de rijping van witte bloedcellen, en ondersteunt het immuunsysteem in de strijd tegen ziektes.
De functies van de thymus:
- de thymus zorgt voor de ontwikkeling van afweercellen
(stamcellen -> witte bloedcellen -> T-cellen)
- de thymus zorgt voor de vernietiging van T-cellen die geen verschil maken tussen lichaamseigen en lichaamsvreemd
- de thymus produceert hormonen die de groei en het afweersysteem stimuleren.
Bij AIDS worden bepaalde klassen T-cellen aangetast door het HIV-virus. Het aantal T-cellen daalt dan na verloop van tijd sterk. De patiënt is daardoor bijzonder vatbaar voor andere ziektes. Om deze reden sterven mensen niet aan AIDS zelf, maar aan de gevolgen ervan.
De bijnieren, de thymusklier, de hypothalamus en de hypofyse produceren vitale hormonen voor het immuun systeem.
Mentale of emotionele stress kan de hormoonbalans verstoren, en het immuunsysteem verzwakken.
zelf iets doen
Goede voeding en voedingsstoffen
Voor de milt : gele groenten, bananen, honing, zonnebloempitten, yoghurt, okra, citrusvruchten, boekweit, olijven, kool, vitamine C, D, F, B-complex, ijzer, koper en mangaan.
Hoe yoga helpt
- yoga heeft een sterk reinigend effect, stimuleert de bloedcirculatie en masseert de inwendige organen.
- Geluid en ritme hebben een krachtig effect op het immuunsysteem, doordat het de hypothalamus stimuleert.
Neurotransmitters
Onze hersenen bevatten miljarden zenuwcellen (neuronen). Deze cellen communiceren met elkaar via neurotransmitters.
Neurotransmitter dopamine is verantwoordelijk voor:
- gezonde assertiviteit
- seksuele opwinding
- goed immuunsysteem
- zelfstandig werkend zenuwstelsel
Kenmerken van dopamine:
- een van de meest kwetsbare neurotransmitters
- het dopaminegehalte kan worden aangetast door stress of slaaptekort
- alcohol, cafeïne en suiker lijken de dopamine-activiteit in de hersenen te beïnvloeden.
- dopamine oxideert makkelijk. Daarom kan het eten van veel fruit en groenten die rijk zijn aan antioxidanten de neuronen die dopamine gebruiken, beschermen tegen beschadiging door vrije radicalen.
Vrije radicalen zijn bijzonder reactieve moleculen die celmembranen, eiwitten en zelfs onze genen aanvallen en beschadigen, wat kan leiden tot een aantal degeneratieve ziekten.
Bij angst worden grote hoeveelheden dopamine afgescheiden die zorgen voor het klaarmaken van de spieren voor een snelle reactie. Vitamine B6 en magnesium zijn essentiëel voor de aanmaak van dopamine. Het zoetmiddel Aspartaam zou de concentraties dopamine verlagen, roken zou de concentraties verhogen.
Neurotransmitter endorfine:
Endorfines (gelukshormoon) zijn aan morfine verwante stoffen die werken als neurotransmitter. Ze worden aangemaakt door het lichaam, helpen om te gaan met zowel lichamelijke als emotionele stress. Endorfines werken in de eerste plaats pijnonderdrukkend, maar zorgen ook voor een gevoel van geluk of euforie.
Een bepaalde soort endorfines (bèta-endorfines) kan het immuunsysteem versterken door een type cellen van het immuunsysteem die kankercellen vernietigen te activeren.
De aanmaak en het vrijkomen van endorfines en andere neurotransmitters wordt verhoogd door:
- sport beoefening 'runners high' bij duursporters
- roesachtige toestand na seks
- meditatie, diep ademhalen, lachen
- liefde
- de smaakervaring bij suikers, vetten en ook chocolade
- automutilatie (zelfverminking) en pijn
Het lichaam heeft B-vitamines nodig om veel neurotransmitters te produceren. Goede bronnen van B-vitamines in het algemeen zijn volkorengranen (bijvoorbeeld in pasta of brood), rijst, tarwekiemen en noten.
Voedingsstoffen
Het lichaam heeft B-vitamines nodig om veel neurotransmitters te produceren. Goede bronnen van B-vitamines in het algemeen zijn volkorengranen (bijvoorbeeld in pasta of brood), rijst, tarwekiemen en noten.
Omdat de hersenen voornamelijk uit vetzuren zijn opgebouwd, zijn ze onderhevig aan oxidatieve schade, veroorzaakt door vrije radicalen. Antioxidanten, zoals de vitamines C en E, carotenoïden en selenium binden de strijd aan met vrije radicalen en kunnen ze uitschakelen. Vers fruit en groenten zijn de beste bronnen van antioxidanten; carotenoïden vind je vooral in oranje (zoals worteltjes en zoete aardappelen) en groene bladgroenten (zoals kool en spinazie). Vitamine C is onder meer te vinden in citrusvruchten, kiwi’s, druiven en groenten als broccoli en paprika. Vitamine E is dan weer aanwezig in zaden en noten.
Selenium is ook een heel belangrijke antioxidant en een van de meest krachtige ontgifters van zware metalen, die de hersenen en andere organen beschadigen. Selenium bindt met kwik, lood, arsenicum en cadmium, die allen de werking van de hersenen ontregelen door de plaats van belangrijke mineralen als ijzer, zink en koper in te nemen.
Magnesium maakt deel uit van verschillende enzymen die essentieel zijn voor het metabolisme van de hersenen en voor cognitieve functies. Zink is heel belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen, voor het leren en voor het goed uitvoeren van taken. Calcium is nodig voor een normale communicatie tussen zenuwcellen en voor de samentrekking van de spieren. Een tekort aan ijzer bij volwassenen kan resulteren in irritatie, apathie, lusteloosheid, moeheid, concentratiestoornissen, onoplettendheid, en soms zelfs een verminderd IQ.
Cafeïne, alcohol, een overmatige suikerconsumptie of het gebruik van bepaalde medicatie kunnen de voorraad van bepaalde voedingsstoffen sterk verminderen, vooral dan de B-vitamines en zink. gezondheid en geluk
Brein en afweersysteem lijken via een domino-effect met elkaar verbonden. Mensen die een operatie ondergaan herstellen langzamer als ze gestresst zijn. Stress remt dus de communicatiemoleculen van het immuunsysteem, en daarmee de genezing van wonden
Negatief gekleurde aanraking roept een stressreactie op die de weerstand vermindert. Positief gekleurde aanrakingen daarentegen maken hormonen los die stress juist verminderen en het immuunsysteem versterken.
Een liefdevolle streling roept diepe geluksgevoelens op, versterkt het immuunsysteem en vermindert pijn. Wereldwijd zijn er talloze wetenschappelijke experimenten gedaan naar de effecten van aanraking. Inmiddels is duidelijk dat aanraken een eerste levensbehoefte is, net als eten en drinken. De tastzin is tenslotte ons grootste zintuig.
